Moet je als manager meedoen aan de teambuilding?

Moet je als manager meedoen aan de teambuilding?

“Moet ik zelf ook deelnemen aan de teambuilding met mijn team?”

Die vraag krijgen we soms van leidinggevenden. En ze is eerlijker dan ze op het eerste gezicht lijkt.

Meestal zit er een dubbele bezorgdheid achter. Enerzijds: verandert mijn aanwezigheid de groepsdynamiek? Anderzijds: wat als ik mezelf belachelijk maak, verlies of even niet de sterkste in de groep ben?

Dat zijn geen vreemde vragen. Een teambuilding haalt mensen even uit hun gewone rol. Je staat niet achter een bureau, in een meeting of bovenaan een organigram. Je bouwt, kiest, overlegt, probeert, faalt, lacht en herbegint samen met de rest.

En net daarom is de rol van de manager zo belangrijk.

In de meeste gevallen: ja, doe mee

Ons korte antwoord is: meestal wel.

Als manager deelnemen aan een teambuilding geeft een sterk signaal. Je zegt eigenlijk: dit moment is belangrijk genoeg om er zelf bij te zijn. Niet als controleur. Niet als beoordelaar. Gewoon als deel van het team.

Dat maakt een groot verschil, zeker voor collega’s die wat terughoudender zijn. Als zij zien dat hun leidinggevende meespeelt, mee zoekt, mee lacht en ook eens iets verkeerd doet, zakt de drempel.

Een goede manager hoeft tijdens een teambuilding niet te bewijzen dat hij of zij de slimste, snelste of sterkste is. Integendeel. De mooiste momenten ontstaan vaak wanneer iemand met een hogere functie gewoon mee in de groep stapt en ruimte laat aan anderen.

Meedoen is niet hetzelfde als sturen

Daar loopt het soms mis.

Een leidinggevende is het gewend om richting te geven. Dat is normaal. In de dagelijkse werking wordt dat zelfs verwacht. Maar tijdens een teambuilding mag dat even anders zijn.

De manager die meteen de strategie bepaalt, elke beslissing naar zich toe trekt of het team naar “de juiste oplossing” wil duwen, neemt onbewust veel ruimte weg. Niet uit slechte wil, maar uit gewoonte.

De kunst is niet om onzichtbaar te worden. De kunst is om bewust ruimte te maken.

Laat iemand anders starten. Stel vragen in plaats van meteen antwoorden te geven. Volg eens een idee dat niet van jou komt. Kijk wat er gebeurt als het team zelf tempo, rollen en richting zoekt.

Dat is vaak interessanter dan winnen.

Wat als je aanwezigheid de groep blokkeert?

Er zijn situaties waarin een manager beter niet in elk onderdeel meespeelt.

Bijvoorbeeld wanneer de relatie met het team gespannen is. Of wanneer de activiteit expliciet bedoeld is om collega’s vrijuit te laten praten. Of wanneer de leidinggevende weet dat hij of zij moeilijk kan loslaten en daardoor onbewust de hele dynamiek gaat bepalen.

Dan kan het zinvol zijn om anders deel te nemen. Bijvoorbeeld bij de start aanwezig zijn, duidelijk steun geven aan het moment, en daarna een meer observerende of aparte rol opnemen.

Niet afstandelijk. Wel bewust.

Belangrijk is dat dit vooraf goed wordt gekaderd. Anders voelt het snel alsof de manager “komt kijken” naar het team, en dat geeft net meer spanning.

De beste houding: zichtbaar, ontspannen en menselijk

Een teambuilding hoeft geen managementtest te worden. Het is ook geen moment waarop de baas plots “één van de vrienden” moet spelen.

De beste houding zit daartussen.

Wees aanwezig. Doe mee. Neem het ernstig genoeg om je te engageren, maar niet zo ernstig dat alles perfect moet gaan. Laat zien dat plezier mag. Laat zien dat proberen belangrijker is dan controleren. En geef anderen de kans om iets op te nemen wat ze in de gewone werkcontext misschien minder snel doen.

Soms zie je dan verrassende dingen.

De stille collega die plots overzicht brengt.
De jonge medewerker die de groep op sleeptouw neemt.
De manager die merkt dat het team meer zelf kan dan hij dacht.

Dat is precies waarom zo’n moment waardevol kan zijn.

Wat je als manager beter niet doet

Meedoen is goed. Overnemen niet.

Een paar dingen maken het verschil:

• probeer niet elke opdracht te leiden;

• verbeter je team niet voortdurend;

• maak van de activiteit geen evaluatiemoment;

• laat stilte of chaos soms even bestaan;

• geef ruimte aan mensen die normaal minder zichtbaar zijn;

• durf ook zelf te zoeken, te proberen en te falen.

Dat laatste is belangrijk. Een team ziet veel aan de houding van zijn leidinggevende. Als jij alles onder controle wil houden, doet de groep dat vaak ook. Als jij mee durft spelen, ontstaat er sneller ruimte.

Dus: moet de manager meedoen?

Meestal wel.

Maar niet als baas van de activiteit. Wel als deelnemer aan het teammoment.

Een manager die meedoet zonder alles te willen sturen, maakt de teambuilding sterker. Niet omdat de hiërarchie verdwijnt, maar omdat iedereen even op een andere manier met elkaar samenwerkt.

En dat is vaak al genoeg om iets in beweging te zetten.